نقشه مرجع ناحیه تودا
فهرست مطالبی که در پایین ذکر شده فرآیند تهیه نقشه مرجع برای ناحیه تودا را روشن می سازد. در ضمن مراحل مختلف این روند در زیر با ذکر جزییات آمده است.
1. فراهم آوردن تصاویر IKONOS
تصاویر IKONOS توسط آژانس های ملی "دریافتگر از راه دور" شهر تیراپاتی تهیه می شوند. این تصاویر دارای ریزولوشن (Resolution) ا1m X 1m هستند و دقت بسیاری در گرفتن این تصاویر و در خصوص مرز های پلات ها، پیش نقشه ها، ساختار و شبکه جاده ها اعمال می گردد. تصاویر IKONOS ناحیه ای با مساحت تقریبی 151 کیلومتر مربع را پوشش می دهد.
2. دیجیتالی کردن نقشه های بلوکه
همانطور که پیش از این متذکر شدیم، محدوده شهری تیراپاتی از 53 بلوک (بخش) و ناحیه روستایی مشمول قانون عوارض تشکیل شده است. اراضی این بلوک ها دارای شماره مساحی شهری هستند. نقشه این 53 بلوک در طرح تودا اسکن و دیجیتالی می شوند. سپس بطور جداگانه برای هر بلوک یک نقشه تهیه می شود.
3. دیجیتالی کردن نقشه شهرها
دو نقشه شهری برای طرح تودا تهیه شد. این نقشه ها برای اینکه برای ترسیم و طراحی آماده شوند دیجیتالی و اسکن می شوند. ابعادی از این نقشه که می بایست دیجیتالی شوند شامل مساحی مرزهای پلات ها، شماره مساحی، جاده ها، خطوط راه آهن، شبکه لوله کشی آب و فاضلاب می باشد. این دو نقشه بر هم منطبق نیستند. نقشه بزرگ تر که قدیمی تر هم می باشداز نظر وضوح در مساحی پلات ها بهتر است اما ساخت و سازهای جدید و شرایط کنونی در آن لحاظ نشده است. نقشه کوچکتر تا حدودی به تغییراتی که در منطقه پدید آمده توجه داشته است و آن را منعکس ساخته است اما وضوح نقشه در سطح پایینی است.
4. کنار هم چیدن نقشه بلوکه
فرآیند تهیه نقشه مقدماتی نقشه مرجع ابتدا با چیدن بلوک های نقشه بر روی تصویر IKONOS شروع می شود. هر کدام از این بلوک ها که بر روی تصویر منطبق نشدند بوسیله چرخش، مقیاس بندی و تصحیح مرزهای پلات ها از روی تصویر IKONOS این کار را انجام می دهند. هنگامی که تمامی این بلوک ها به خوبی بر وری تصویر منطبق شدند، باز هم شکاف ها و تفاوت هایی در نقشه وجود دارد که این اختلافات در مراحل بعدی حل می شوند.
5. تطبیق پلات های نواحی روستایی تیراپاتی
همانطور که قبلا گفتیم نقشه های بلوکه برای تمامی نواحی شهری در دسترس نیست. در اینجا پلات ها از روی دو نقشه شهر که با توجه به تصاویر IKONOS با هم مقایسه و سپس منطبق شده اند، دیجیتالی می شوند. با این کار می توان نقشه مقدماتی شهر را تهیه کرد.
6.شبکه جاده ای از روی تصاویر IKONOS
تمامی جاده های فرعی و اصلی از روی تصاویر IKONOS ردیابی می شوند. همچنین جاده هایی که مجاور این ناحیه کشیده شده اند بعدا بر روی نقشه منطقه ای با لحاظ آخرین تغییرات صورت گرفته منطبق می شوند. بدین طریق نقشه مقدماتی شهری update می شوند.
7.دیجیتالی کردن پیش نقشه ها
پیش نقشه ها دیجیتالی شده و بر روی نقشه مقدماتی شهری منطبق می شوند. برای تطبیق این نقشه ها از تکنیک های خاصی استفاده می شود این تکنیک ها شامل مقیاس بندی کردن، استفاده از کاغذ های کشی و چرخش نقشه می باشد. تعداد 71 پیش نقشه بر روی نقشه مرجع منطبق می شود. علاوه بر این پیش نقشه ها توسط تصاویر IKONOS ترسیم می شوند.
8.جایگزینی و تطبیق پیش نقشه ها بر روی نقشه مرجع مقدماتی
پس از اینکه پیش نقشه دیجیتالی می شود نوبت به جایگزینی و تطبیق آن بر روی نقشه مرجع مقدماتی می رسد. نتیجه این کار یک نقشه مرجع ترسیمی است.
9.نقشه مرجع نهایی
پیش نقشه ها و شماره مساحی پلات ها در نقشه مرجع ترسمی مورد بررسی قرار می گیرند. ادامه جاده ها و مرزها در نقشه مرجع ناحیه تودا مورد بررسی و بازبینی قرار می گیرد. ترتیب جاده ها مطابقت داده می شود. نام جاده ها، تقاطع ها و مناطق هم بدان اضافه می شود. بدین ترتیب نقشه مرجع نهایی حاصل می شود.
کاربرد تصاویر ماهواره ای در طراحی نقشه استفاده از اراضی
دومین امر مهم در آماده سازی "طرح عمران و توسعه" ،طراحی نقشه استفاده از اراضی می باشد. معمولا در این خصوص مساحی و نقشه کشی به صورت عینی و فیزیکی با صرف زمان کمتری صورت می گیرد و در بیشتر موارد هم از همین روش استفاده می شود. بنابراین در طرح تودا 70% عملیات آماده سازی نقشه مرجع مقدماتی از روی مشاهدات عینی تصاویر ماهواره ای صوررت می گیرد. این مشاهدات بر مبنای قالب ظاهری، طرح و الگو، ساختار، موقعیت مکانی و تفاوت های جزئی موجود می باشد. این مسئله بدین منظور لحاظ می شود که نقشه اراضی صحت لازم را دارا باشد و مطابق آخرین
تغییرات صورت گرفته باشد. بدین ترتیب هم وقت کمتری صرف این کار می شود و از صحت و دقت بیشتر هم برخوردار می باشد. سپس نقشه مرجع بر روی تصویر IKONOS گذارده می شود و موقعیت های مکانی از قبیل فضاهای باز، کانال ها، اراضی کشاورزی و شبکه لوله کشی آب و فاضلاب به سادگی در آن اعمال می شود.
اطلاعاتی که در مورد ادارت و سازمان های خاص محلی و نواحی حائز اهمیت به دست آمده است به آن اضافه می شود. سپس جزئیات و موارد کوچک هم در آن لحاظ می شود و بدین ترتیب به طرز قابل توجهی از اتلاف وقت جلوگیری می شود.
استفاده از تصاویر ماهواره ای و GIS در تایید تصمیمات طراحی و نقشه برداری
پس از آماده کردن نقشه مرجع و اعمال مساحی استفاده از اراضی، یک پایگاه داده های پیشرفته و گسترده در محیط GIS خواهید داشت. در این بخش نقش استفاده از تصاویر ماهواره ای و GIS در تایید و تثبیت تصمیمات اخذ شده در طراحی و نقشه برداری و قالب منطقی آن آشکار می شود.
توسعه پایگاه داده های استفاده از اراضی در GIS
برای مناطقی از شهرها که کاملا ساخته شده اند نقشه برداری به صورتی بسیار دقیق و سیستماتیک صورت می پذیرد. دراین خصوص چند لایه اطلاعاتی از قبیل کاربرد اصلی اراضی، استفاده از اراضی از طریق ساختمان سازی، شدت روند توسعه هر پلات و گونه شناسی ساختمان موجود می باشد.
محیط GIS نیاز دارد که میزان گسترده ای از اطلاعات را در خود جای داده و آنها را انعکاس دهد، که البته انجام این کار از طریق نرم افزار اتوکد امکانپذیر نیست. علاوه بر این با اتصال پایگاه داده های متفاوت به نقشه، این امکان را فراهم می آورد که به چندین گونه از تجزیه و تحلیل های فضایی دستیابی داشت و بدین ترتیب می توان با مد نظر قرار دادن این گزارشات تصمیمات اخذ شده در مورد تقشه برداری از طرح استفاده از اراضی را تایید و تثبیت کرد.
این لایه های متعدد موضوعی عبارتند از:
-- نقشه های مفصل و مشروح استفاده از اراضی همراه با پلات و نقشه ساختمانی استفاده از اراضی
-- بلندی و ارتفاع ساختمان ها به عنوان نشانگر میزان پیشرت و توسعه
-- فضاهای باز_با پایگاه داده های مفصل و دقیق که می توان از آن در ارزیابی کاستی های فضاهای سبز و تناسب موقعیت مکانی در فضا، استفاده کرد.
-- زیر بناها و ساختمان های عمومی_مانند مدرسه(خصوصی و عمومی)، بیمارستان(خصوصی و یا عمومی)، تسهیلات عمومی و غیره که مد نظر قرار داده می شوند.
-- ساختار های باستانی و میراث فرهنگی_مقبره ها، بناهای و ساختمان های تاریخی و باستانی
طرح هایی که در چارچوب گزارشات و تحلیل هایی که در بالا گفته شد تدوین می شوند عبارتند از:
-- منطقه بندی کردن کاربرد اراضی
-- نواحی متراکم و پرجمعیت
-- ترسیم و مدنظر قرار دادن نواحی و بناهای باستانی و میراث فرهنگی